Mieszane grządki warzywno-kwiatowe

Dlaczego warto uprawiać kwiaty obok warzyw i jakie wybrać?

Co daje towarzystwo kwiatów? Czy wpływają pozytywnie na warzywa? Oto kilka powodów dlaczego warto:

Zwiększenie plonów

Rośliny ozdobne, szczególnie jednoroczne, przyciągają pszczoły i inne zapylacze, które potrzebne są do wytwarzania przez rośliny owoców. Szczególnie przydatne są dla pomidorów, dyni, fasoli, ogórków. Udowodniono, że obecność kwitnących roślin ozdobnych zwiększa plon warzyw! Zioła miododajne również pozytywnie wpływają na uprawy warzyw. Poniżej przykłady roślin przyjaznych pszczołom i innym zapylaczom:

-Jednoroczne i dwuletnie rośliny ozdobne miododajne/przyjazne pszczołom– chaber bławatek, czarnuszka damasceńska, dalia zmienna pojedyncza, facelia błękitna, ogórecznik lekarski, rezeda wonna, aksamitka, cynia, nasturcja, bratek ogrodowy, stokrotka, słonecznik, nagietek, limnantes, powój pnący, kosmos, onętek siarkowy, smagliczka nadmorska, gipsówka wytworna, maczek kalifornijski, groszek pachnący, goździk brodaty, niezapominajka alpejska, 

Kosmos

Słonecznik

Cynie

-Wieloletnie rośliny ozdobne miododajne/przyjazne pszczołom– jeżówka purpurowa, monarda cytrynowa, monarda dwoista, gailardia oścista, lawenda wąskolistna, przegorzan pospolity, złocień właściwy, mikołajek płaskolistny, 

Jeżówka purpurowa

Lawenda.

Monarda cytrynowa

-Zioła miododajne/ przyjazne pszczołom -kocimiętka, szałwia lekarska, tymianek pospolity, mięta pieprzowa, melisa lekarska, hyzop lekarski, bazylia, oregano, cząber ogrodowy, kolendra siewna, koper ogrodowy, ruta zwyczajna, 

Koper ogrodowy

Hyzop lekarski

Bazylia, mix

Allelopatia dodatnia-uprawy współrzędne

Słyszałeś o allelopatii dodatniej? To pozytywny wpływ roślin rosnących obok siebie. Niektóre rośliny mogą też wpływać na siebie negatywnie. Tą wiedzę wykorzystuje się przy uprawach współrzędnych. Np. obecność ziół wśród grządek warzywnych poprawia ich smak i pozytywnie wpływa na ich rozwój. Zatem warto również tworzyć grządki ziołowo-warzywne! 

Jakie gatunki kwiatów pozytywnie wpływają na dane gatunki warzyw? Poniżej przykłady roślin, które rosnąc obok siebie pozytywnie na siebie wpływają:

-czosnek z lilią, tulipanem

-dynia z nasturcją 

-fasola z aksamitką

-groch z nasturcją i nagietkiem

 -kapusta głowiasta, brukselska, kalafior- z aksamitką, nasturcją, nagietkiem

-marchew z nasturcją

-ogórek z nasturcją, nagietkiem, słonecznikiem

-pomidor z nagietkiem

Jakie gatunki warzyw i ziół pozytywnie wpływają rosnąc obok siebie?

-czosnek z: ogórkiem, burakiem ćwikłowym, pomidorem, marchewką, sałatą głowiastą, skorzonerą, truskawką; z ziół bazylia)

-dynia jadalna z fasolą i kukurydzą

-fasola z kukurydzą, dynią, warzywami kapustnymi, sałatą, z selerem, koprem ogrodowym, rzodkiewką, burakiem ćwikłowym, szpinakiem, truskawką; szałwią lekarska, miętą, cząbrem ogrodowym)

-groch z sałatą, marchewką, ogórkiem, warzywami kapustnymi, burakiem ćwikłowym, koprem ogrodowym, rzodkiewką, szałwią lekarską)

-pomidor z czosnkiem, cebulą dymką, sałatą, szpinakiem, fasolą, selerem, porem, czosnkiem, miętą pieprzową, cząbrem ogrodowym, bazylią)

–sałata z brokułem, fasolą, czosnkiem, grochem, jarmużem, kapustą, pomidorem, porem, rzodkiewką, koprem ogrodowym, czosnkiem, miętą)

-ogórek z burakiem ćwikłowym, selerem, grochem, sałatą, czosnkiem, koprem, szpinakiem; cząbrem ogrodowym, kolendrą, estragonem, bazylią)

-marchew ze skorzonerą, sałatą, grochem, rzodkiewką, pomidorem, koprem ogrodowym, porem; szałwią lekarską, majerankiem, miętą pieprzową)

-kapusta głowiasta, brukselska, kalafior z selerem, szpinakiem, marchewką, sałatą, fasolą, ogórkiem, burakiem ćwikłowym, pomidorem; miętą pieprzową, kolendrą, bazylią, melisą, szałwią lekarską, tymiankiem)

Allelopatia ujemna

Jakie gatunki posadzone obok siebie źle oddziałują na siebie?

– kapusta źle wpływa na fasolę, marchew, truskawki, pomidory,

– pomidory źle wpływają na ziemniaki, ogórki i rzodkiewkę;

– dynia, słonecznik, ogórek źle wpływają na ziemniaka;

– mieczyki, cebula, czosnek pospolity, źle wpływają na fasolę;

– fasola i gorczyca źle wpływają na buraka;

– ziemniaki źle wpływają na rośliny dyniowate;

– rośliny jaskrowate źle wpływają na kukurydzę;

Porada Eksperta:  Aksamitki to rośliny do zadań specjalnych. Wytrzymałe, łatwe w uprawie, do tego chronią uprawy warzyw przed nicieniami korzeniowymi! Nie uprawiaj jednak aksamitek w pobliżu ziół-źle na nie wpływają! 

Naturalna ochrona przed szkodnikami

Kwiaty potrafią chronić warzywa przed szkodnikami! 

-Tak jak wspomniałam powyżej aksamitki chronią warzywa przed groźnymi nicieniami korzeniowymi.

–Nasturcja rosnąca wśród kapustnych i dyniowatych przyciąga do siebie mszyce, które nie interesują się już warzywami. Nasturcja jest zatem naturalną pułapką dla mszyc- można wtedy opryskać samą nasturcję chroniąc uprawy warzyw! Nasturcje chronią również przed bielinkami i ślimakami!

–Nagietki podobnie jak aksamitki również odstraszają nicienie korzeniowe. Przyciągają też pożyteczne biedronki i złotooki (żywią się mszycami, czerwcami, przędziorkami), a poprzez wydzielanie lepkiego soku zatrzymują mszyce i mączliki.

–Lawenda odstrasza bielinki. Warto jednak posadzić ją w donicach, nie w gruncie ponieważ nie przepada za tak intensywnym podlewaniem jak warzywa. 

-Bazylia-pomaga w walce z mączniakiem rzekomym dlatego warto ją siać przy uprawie ogórków czy pomidorów

-Cebula i czosnek ograniczają rozwój chorób bakteryjnych i szarej pleśni, a ich zapach ponoć odstrasza gryzonie

Aksamitka rozpierzchła

Nagietek lekarski

Nasturcja wysoka

Wrażenia estetyczne

Kwiaty urozmaicą warzywne grządki! Dodadzą charakteru, koloru, zwiewności, elegancji. Taka mieszana grządka wygląda naprawdę cudnie. Intensywne kolory aksamitek, nagietków czy nasturcji świetnie współgrają z zielenią upraw warzywnych. Twój warzywnik zyska na wyglądzie, będzie bardziej atrakcyjny dla oczu. Nabierze też nowych zapachów! Pamiętaj również, że kwiaty (zarówno z roślin ozdobnych jak i ziół) możesz ściąć i wstawić do wazonu! Ozdobisz nimi dom, mieszkanie czy stolik na tarasie/balkonie. 

Oszczędność miejsca

Jeśli posiadasz mały ogródek, balkon lub chcesz zaoszczędzić miejsce warto założyć właśnie mieszane grządki! Sprawdzą się na małych powierzchniach. To tak jakbyś miał kwiaty i warzywa w jednym wazonie. Z jednego kawałka ziemi otrzymujesz różnorodne plony!

Więcej porad dot. wyboru kwiatów na grządki warzywne

Jakie kwiaty pasują do ogrodu warzywnego? Praktycznie wszystkie, chociaż najbardziej te sielskie, w wiejskim stylu, jak nasturcje, cynie, aksamitki, onętki, nagietki, groszki pachnące, słoneczniki itd. 

Wyżej pisałam również o tym, że warto wybierać rośliny miododajne oraz pozytywnie wpływające na uprawy warzyw. Poniżej jeszcze parę porad dot. wyboru kwiatów do ogrodu warzywnego:

-Ważne aby były to rośliny na miejsca słoneczne! Większość warzyw lepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, więc kwiaty im towarzyszące powinny lubić takie same warunki.

-Wybieraj głównie niskie rośliny, aby nie zabierać potrzebnego warzywom słońca!

-Wyższe rośliny takie jak onętki, słoneczniki czy jeżówki ulokuj tak, aby nie zacieniały warzywnika. Dobrym pomysłem jest również umiejscowienie ich przy wysokich warzywach takich jak np. jarmuż. Czasami warto lekko zacienić uprawy warzyw. 

-Najłatwiej dla Ciebie będzie, jeśli wybierzesz rośliny ozdobne łatwe w uprawie, najlepiej z siewu bezpośrednio do gruntu. 

-Rośliny jednoroczne zazwyczaj są łatwe w uprawie, wiele z nich sieje się bezpośrednio do gruntu i są przyjazne pszczołom. Po jednym sezonie likwiduje się nasadzenia, więc likwidując warzywnik nie będzie szkoda ich wyrzucić. Jeśli jednak planujesz warzywa np. dwuletnie czy chcesz zostawić rośliny ozdobne na jesień, zimę do następnego sezonu to wybierz rośliny wieloletnie.

-Dodatkową atrakcją może być umieszczenie wśród grządek warzywnych roślin o kwiatach jadalnych! Są to m.in. nasturcje, nagietki, chabry, stokrotki, aksamitki, monarda, czarnuszka, smagliczka nadmorska, aksamitka, ogórecznik lekarski, bratek, złocień właściwy, lawenda. Jadalne są również kwiaty mięty pieprzowej, szałwii lekarskiej czy rozmarynu lekarskiego !

-Przyciągnij ptaki do swojego ogrodu! Żywią się one różnymi szkodnikami i owadami, zyskasz więc naturalną ochronę. Jakie rośliny przyciągną ptaki? M.in. słonecznik ogórkolistny, onętki, czarnuszka damasceńska, cynia wytworna, miłek letni, szarłat wiechowaty, proso zwyczajne, włośnica wielkokwiatowa czy krokosz.  

-Wysianie w pobliżu warzywnika mieszanki kwietnej miododajnej również może być ciekawym pomysłem! Zyskasz piękną, kolorową łąkę kwietną, która przyciąga pszczoły zapylające kwiaty warzyw. 

Mieszanka roślin miododajnych

Wybór ziół do ogrodu warzywnego

Tak jak wyżej wspomniałam zioła pozytywnie wpływają na rozwój i plon warzyw, także warto je umieszczać pośród warzywnych grządek. Czym się kierować przy ich wyborze? Warto skorzystać z allelopatii dodatniej i uprawy współrzędnej oraz wybierać zioła miododajne. Zbierzmy zatem wymienione wyżej zioła:

-ogórecznik lekarski, macierzanka piaskowa, kocimiętka, szałwia lekarska, rumianek pospolity, czarnuszka siewna, dziurawiec zwyczajny, hyzop lekarski, kolendra siewna, mięta pieprzowa, pokrzywa zwyczajna, cząber ogrodowy, bazylia, estragon, majeranek, tymianek pospolity, melisa lekarska, oregano, koper ogrodowy, ruta zwyczajna, rozmaryn lekarski

Cząber ogrodowy

Szałwia lekarska

Ogórecznik lekarski

Porada Eksperta:  “Niezwykle dobrze na warzywa działa trio ziół: rumianek pospolity + mięta pieprzowa + pokrzywa zwyczajna. Odstraszają one szkodniki i wzmacniają odporność rosnących w pobliżu roślin.”

Mięta pieprzowa

Pokrzywa zwyczajna

Rumianek pospolity

Polecam Ci również nasze specjalnie skomponowane mieszanki ziół różnych gatunków:

–mieszanka ziół “Pachnąca kuchnia”  zawierająca nasiona tymianku, bazylii, oregano, majeranku i cząbru. Taką mieszankę możesz również łatwo wysiać za pomocą maty z nasionami.

–mieszanka ziół “Ogród ziołowy na wiele lat” składający się z nasion lubczyku, estragonu, lawendy i hyzopu.

Możesz je również wysiać pomiędzy grządkami warzywnymi lub w ich pobliżu tworząc np. niedaleko warzywnika ogród ziołowy.

Dodatkowym plusem umieszczenia ziół w ogrodzie warzywnym będzie możliwość wykorzystania ich do przyprawiania rożnych potraw! Bazylia i oregano idealnie pasują do pomidorów, koper ogrodowy do zapraw ogórków, a majeranek do cukini. Poza tym grillując w ogrodzie masz pod ręką świeże zioła, które możesz dodać do grillowanych mięs, warzyw, sałatek. Co więcej, możesz użyć ich do stworzenia naparów i lemoniad!

Przykłady mieszanych grządek

Poznałeś już wskazówki jakie kwiaty i zioła wybrać, a więc do dzieła! Polecam stworzyć sobie szkic na papierze, taki plan grządki. Pozwoli Ci to lepiej sobie wyobrazić całość i porozmieszczać dane gatunki. Poza tym uzyskasz spis roślin, których będziesz potrzebował. Warto również obok nazw wypisać sobie terminy siewu i zbioru aby mieć lepszy obraz całego założenia. Ułatwi Ci to później w praktyce stworzenie takiej grządki. Kwiaty i zioła możesz wysiewać między grządkami warzywnymi w równoległych do nich pasach ale również luźno, jakby były porozrzucane. Np. Między sałatami posiej nasturcje. Obok grochu możesz stworzyć też mieszany pas z nasturcji i nagietków. Opcji jest wiele, wystarczy trochę pomyśleć!

Poniżej moje przykłady mieszanych grządek:

Przykładowe grządki:

 warzywno-kwiatowa

Połączenie kapusty z goździkiem brodatym.

warzywno-ziołowa

Połączenie pietruszki, bazylii i sałaty (źródło Pinterest)

warzywno-ziołowo-kwiatowa

Czy po zbiorze niektórych warzyw można jeszcze coś wysiewać? Otóż tak! Np. w grządce warzywno-ziołowej mamy groch, który wysiewamy w III/IV, zbieramy VI-VII. Zwalnia się więc miejsce. Po zbiorze grochu można w VII wysiać buraka ćwikłowego i zbierać jego plon ok IX/X.

Poniżej lista warzyw, które można wysiewać w późniejszych miesiącach po zbiorze innych warzyw:

-burak liściowy IV-VII

-rukola VI-VIII

-koper ogrodowy wysiew III-VIII

-cebula zimująca VIII (zbiór w II roku VI-VII)

-rokietta siewna oprócz III-IV późniejszy wysiew w VIII

-rzodkiewka VIII

-sałata zimująca VIII-IX

-szpinak VIII-IX

-marchew III-IV późniejszy wysiew X-XI

-pietruszka korzeniowa X-XI

Dodatkowo warzywa takie jak sałata, rzodkiewka czy koper możesz wysiewać co 2 tygodnie aby mieć ciągłość upraw! 

Czy mieszane grządki zagoszczą w tym roku w Twoim ogródku? Serdecznie zachęcam Was do takich eksperymentów! Warzywa, kwiaty i zioła obok siebie #pieknierosna! Powodzenia!

Artykuł powstał we współpracy merytorycznej z Ekspertem Kwiatowym mgr inż. Anną Sławińską.